کنسرسیوم می‌ تواند مسائل را حل کند

پروفسور فرانک فون هیپل بر این باور است که اگر ایران و آمریکا تمایل داشته باشند، هنوز هم می‌ توانند به یک راه‌ حل دیپلماتیک دست یابند. در مجله خبری ایران 303 نیوز، با تحلیل دقیق و پوشش کامل رویدادها، ادامه خبر را با ما دنبال کنید.

کنسرسیوم می‌ تواند مسائل را حل کند

پروفسور فرانک فون هیپل بر این باور است که اگر ایران و آمریکا تمایل داشته باشند، هنوز هم می‌ توانند به یک راه‌ حل دیپلماتیک دست یابند. پروفسور «فرانک فون هیپل»، مدیر پیشین اداره علم و فناوری کاخ سفید، معتقد است که ارائه پیش‌ نویس قطعنامه‌ ای علیه ایران در آژانس بین‌ المللی انرژی اتمی، در راستای تلاش برای دستیابی به یک راه‌ حل دیپلماتیک برای وضعیت ناشی از خروج ترامپ از برجام در سال ۲۰۱۸، سازنده نیست.

حل مسائل توان کنسرسیوم

در پنج دور مذاکرات بین ایران و آمریکا، موضوع غنی‌ سازی ایران به عنوان یکی از مسائل کلیدی مورد بحث قرار گرفته است. ایران به دنبال حفظ غنی‌ سازی داخلی خود است، زیرا این فرآیند بخشی از چرخه سوخت هسته‌ ای به شمار می‌ آید و نگهداری آن به معنای حفظ ظرفیت بومی در این زمینه است. در مقابل، آمریکا تأکید کرده که ایران نباید به غنی‌ سازی بپردازد. برای حل این معضل، پیشنهاد تشکیل یک کنسرسیوم منطقه‌ ای مطرح شده است.

راه حل دیپلماتیک مشکل ایران و آمریکا در مذاکرات

«مجید تخت روانچی»، معاون سیاسی وزیر امور خارجه ایران، در روز یکشنبه ۲۸ اردیبهشت اظهار داشت: ما درباره کنسرسیوم هسته‌ ای صحبتی نکرده‌ ایم، اما ایده‌ هایی در این زمینه مطرح شده است. وی ادامه داد: اگر این موضوع به طور جدی پیش برود، ممکن است آن را مورد بررسی قرار دهیم و نظر خود را اعلام کنیم. بنابراین، طرح موضوع کنسرسیوم از سوی ایران نبوده و طرف مقابل آن را مطرح کرده است که ایران آن را قابل بررسی می‌ داند.

با این حال، نکته مهم این است که ایران کنسرسیوم را به عنوان جایگزینی برای غنی‌ سازی بومی نمی‌ بیند. ایران اعلام کرده است که می‌ تواند به کنسرسیومی که سوخت تولید کند و نیاز کشور های منطقه، از جمله عربستان و امارات، را تأمین کند، کمک کند، اما این موضوع کاملاً از بحث غنی‌ سازی بومی توسط ایران جداست.

راه حل دیپلماتیک در مذاکرات ایران و امریکا

حتی در چارچوب یک کنسرسیوم، آنچه برای ایران از اهمیت بالایی برخوردار است، «غنی‌ سازی در داخل» کشور خواهد بود. به عبارت دیگر، فرآیند غنی‌ سازی باید تحت هر نوع کنسرسیومی در خاک ایران انجام شود. در این راستا، گروهی از دانشمندان هسته‌ ای دانشگاه پرینستون در آمریکا، مدلی از کنسرسیوم را برای دستیابی به راه‌حلی پایدار برای مسئله هسته‌ ای ایران پیشنهاد کرده‌ اند.

این طرح توسط سه دانشمند هسته‌ ای دانشگاه پرینستون، یعنی «فرانک فون هیپل»، «الکساندر گلاسر» و «ضیا میان»، به همراه «سید حسین موسویان»، متخصص سیاست هسته‌ ای خاورمیانه، تدوین شده است.

مذاکرات ایران و امریکا راه حل دیپلماتیک

پروفسور فرانک فون هیپل، مدیر پیشین اداره علم و فناوری کاخ سفید و استاد دانشگاه پرینستون، در زمینه‌ های علمی و فناوری تحقیقاتی انجام می‌ دهد که شامل کنترل تسلیحات اتمی، منع اشاعه هسته‌ ای، انرژی و توازن سیاست‌ گذاری در حوزه‌ های تکنولوژی می‌ شود.

ایالات متحده به همراه سه کشور اروپایی، پیش‌ نویس قطعنامه‌ ای را برای ارائه به شورای حکام آژانس بین‌ المللی انرژی اتمی تهیه کرده‌ اند که برای نخستین بار در دو دهه اخیر، ایران را به نقض تعهداتش تحت معاهده منع گسترش سلاح‌ های هسته‌ای  متهم می‌ کند. 

ارزیابی پروفسور فون هیپل درمورد قطعنامه

به نظر من، این موضوع به فعالیت‌ های هسته‌ ای ایران قبل از سال ۲۰۰۳ و وجود آلودگی اورانیوم غیر قابل توجیه مربوط می‌ شود. از جنبه سیاسی، این اقدام ممکن است مقدمه‌ ای برای مراجعه به شورای امنیت سازمان ملل و به کارگیری مکانیسم «بازگشت تحریم‌ ها» (مکانیسم ماشه) پیش از انقضای آن در اکتبر باشد.

من این اقدام را در راستای تلاش برای دستیابی به یک راه‌ حل دیپلماتیک برای وضعیت ناشی از خروج ترامپ از برجام در سال ۲۰۱۸، سازنده نمی‌ دانم. اگر ایران و آمریکا بخواهند به یک راه‌ حل دیپلماتیک دست یابند، هنوز این امکان وجود دارد. چند روز پیش، من پیشنهادی را با تعدادی از همکارانم در پرینستون مطرح کردم. به نظر می‌ رسد که این موضع فعلی آمریکا در مذاکرات باشد.

کنسرسیوم قابل قبول ایران و آمریکا

برای دستیابی به یک راه‌ حل مصالحه‌ آمیز، پیشنهاد پرینستون را مطرح کردیم. در مذاکرات جاری میان ایالات متحده و ایران که با میانجیگری عمان در حال انجام است، هر دو طرف به تشکیل یک کنسرسیوم هسته‌ ای منطقه‌ ای اشاره کرده‌ اند. این پیشنهاد به منظور پر کردن فاصله میان خواسته آمریکا برای توقف کامل غنی‌ سازی اورانیوم توسط ایران و اصرار ایران بر حفظ حقوق و دستاورد های خود در این زمینه ارائه شده است.

ایران و آمریکا کنسرسیوم قابل قبول

بر اساس گزارش‌ ها، ایران پیشنهادی برای تشکیل یک کنسرسیوم هسته‌ ای با مشارکت عربستان سعودی و امارات متحده عربی ارائه کرده است. در این طرح، ایران تحت نظارت این کشور ها و بازرسان آژانس بین‌ المللی انرژی اتمی (IAEA) به غنی‌سازی اورانیوم در مقیاس وسیع برای مصارف تجاری خواهد پرداخت.

قابل قبول کنسرسیوم ایران و آمریکا

از سوی دیگر، ایالات متحده نیز پیشنهادی برای ایجاد یک کنسرسیوم منطقه‌ ای شامل ایران، عربستان سعودی، سایر کشور های منطقه و خود آمریکا مطرح کرده است که در آن ایران باید غنی‌ سازی اورانیوم را متوقف کند. رویکرد های مطلق‌ گرایانه در مورد غنی‌ سازی در ایران ممکن است برای هر دو طرف قابل قبول نباشد.

باور فون هیپل بین دو کشور راه‌ حل دیپلماتیک است

نگرانی‌ ها در مورد غنی‌ سازی اورانیوم و اهداف احتمالی مرتبط با تسلیحات هسته‌ ای در ایران و عربستان سعودی می‌ تواند از طریق ایجاد یک کنسرسیوم هسته‌ ای منطقه‌ ای مدیریت شود. در این کنسرسیوم، فعالیت‌ های مربوط به غنی‌ سازی بین کشور های عضو توزیع و به اشتراک گذاشته می‌ شود، به جای اینکه هر کشور برنامه‌ های ملی جداگانه‌ ای داشته باشد.

پیشنهاد پرینستون چارچوبی برای یک کنسرسیوم هسته‌ ای چند ملیتی منطقه‌ ای ارائه می‌ دهد که شرکای اولیه آن شامل ایران، عمان، عربستان سعودی و امارات متحده عربی خواهند بود. توسعه، تولید و بهره‌ برداری از سانتریفیوژ های غنی‌ سازی اورانیوم، هسته اصلی برنامه و دستاورد های فناورانه ایران به شمار می‌ رود. در یک سازمان چند ملیتی منطقه‌ ای، منطقی است که ایران بر این تمرکز ادامه دهد.

مشارکت دو کشور با راه حل دیپلماتیک

ایران می‌ تواند به تحقیق، توسعه و تولید سانتریفیوژ ها ادامه دهد و همچنین از آبشار های آزمایشی و پایلوت در مجتمع‌ های هسته‌ ای فعلی خود بهره‌ برداری کند. این کشور نسل‌ های مختلفی از سانتریفیوژ ها را توسعه داده و به‌طور نسبی مستقر کرده است. سانتریفیوژ های نسل اول (IR-۱) که بخش عمده‌ ای از سانتریفیوژ های نصب‌ شده را تشکیل می‌ دهند، اکنون به عنوان فناوری منسوخ شناخته می‌ شوند و ایران می‌ تواند آن‌ ها را از رده خارج کند.

راه حل دیپلماتیک مشارکت دو کشور

سانتریفیوژ های پیشرفته‌ تر مانند IR-۲، IR-۴ و IR-۶ نیز می‌ توانند کاهش یابند و تحت نظارت ذخیره شوند تا زمانی که کارخانه غنی‌ سازی کنسرسیوم آماده نصب شود. قطعات جدید سانتریفیوژ ها در انبار های تحت نظارت نگهداری می‌ شوند و در صورت نیاز، به کارخانه غنی‌ سازی کنسرسیوم در کشور دیگری ارسال خواهند شد. این سانتریفیوژ ها توسط تکنسین‌ های ایرانی مونتاژ و راه‌اندازی می‌ شوند، اما انتقال دانش فنی به کشور های دیگر انجام نخواهد شد.

⏬مقالات پیشنهادی برای شما عزیزان⏬

پشت پرده موج مخالفت با ریاست قالیبافعراقچی حق هسته‌ ای ایران فراتر از خط قرمز هاستمیرسلیم غرق در مسائل اقتصادی است